Wszystkie posty

jeszcze więcej do czytania...
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Gradualia. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Gradualia. Pokaż wszystkie posty

William Byrd, Iustorum animae



William Byrd (1543-1623) byÅ‚ jednym z najważniejsych przedstawicieli angielskiego renesansu w muzyce. ByÅ‚ uczniem, a potem współpracownikiem Thomasa Tallisa, z którym od roku 1572 wspólnie peÅ‚niÅ‚ funkcjÄ™ organisty w londyÅ„skiej Chapel Royal, od królowej Elżbiety I obaj otrzymali też monopol na druk nut. 

OkoÅ‚o roku 1594 Byrd przeszedÅ‚ na emeryturÄ™ (przynajmniej w zakresie obowiÄ…zków na dworze królewskim) i przeniósÅ‚ siÄ™ wraz z rodzinÄ… do Stondon Massey, maÅ‚ej wioski w Essex, gdzie w wynajÄ™tej od królowej posiadÅ‚oÅ›ci Stondon Place spÄ™dziÅ‚ resztÄ™ życia. WiejskÄ… sielankÄ™ zakłócaÅ‚ ciÄ…gnÄ…cy siÄ™ okoÅ‚o piÄ™tnaÅ›cie lat spór z Jane Shelley o prawa do posiadÅ‚oÅ›ci, zakoÅ„czony dopiero po jej Å›mierci w roku 1610 ostatecznÄ… sprzedażą Byrdowi praw do Stondon Place przez Johna Shelleya.

Wieś zapewniała Williamowi Byrdowi możliwość praktykowania katolicyzmu w anglikańskim królestwie. Kompozytor mógł między innymi uczestniczyć w prywatnych nabożeństwach sprawowanych w domu Sir Johna Petre. Prawdopodobnie wtedy właśnie powstało 109 motetów wydanych w 1605 i 1607 roku jako Gradualia ac cantiones sacrae. Ich publikacja wyrażała nadzieje odmawiającej podporządkowania się wspólnocie katolickiej na lepszy los pod rządami Jerzego I, którego matka, Maria I Stuart, królowa Szkotów była katoliczką. Dedykując swój zbiór patronowi, Johnowi Petre, Byrd napisał: "to kwiaty zebrane w Twoim ogrodzie i dlatego należne Ci z tytułu dziesięciny". Pięknie.

Pod numerem 31 kryje się intymny i pełen pasji motet Iustorum animae in manu Dei sunt, offertorium na uroczystość Wszystkich Świętych oparty na cytacie z Księgi Mądrości:

Iustorum animae in manu Dei sunt,
et non tanget illos tormentum mortis.
Visi sunt oculis insipientium mori,
illi autem sunt in pace

A dusze sprawiedliwych sÄ… w rÄ™ku Boga 
i nie dosięgnie ich męka.
ZdaÅ‚o siÄ™ oczom gÅ‚upich, że pomarli,  
a oni trwajÄ… w pokoju.