Wszystkie posty

jeszcze więcej do czytania...
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Lobe den Herrn meine Seele. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Lobe den Herrn meine Seele. Pokaż wszystkie posty

B!52, Odcinek 37 - Trinitatis XII



Jutro przypada dwunasta niedziela po Trójcy ÅšwiÄ™tej. ZachowaÅ‚y siÄ™ trzy kantaty Johanna Sebastiana Bacha przeznaczone na tÄ™ niedzielÄ™: Lobe den Herrn, meine Seele, Lobe den Herren, den mächtigen König der Ehren, BWV 137 i Geist und Seele wird verwirret, BWV 35.

Pierwsza z nich, Lobe den Herrn, meine Seele, BWV 69a została wykonana po raz pierwszy w Lipsku 15 sierpnia 1723 roku. Później Bach wykorzystał ją jeszcze przynajmniej raz, około roku 1727, a 26 sierpnia 1748 roku w lipskim kościele św. Mikołaja wykonano w czasie uroczystej inauguracji nowowybranej Rady Miejskiej jej zmienioną wersję - Lobe den Herrn, meine Seele, BWV 69.

W 12. niedzielę po Trójcy Świętej czytano w kościołach fragment z Ewangelii według św. Marka, opowiadający o uzdrowieniu głuchoniemego (Mk 7, 31-37). Nieznany poeta potraktował to czytanie jako pretekst do przypomnienia ludziom, że Bóg każdego dnia czyni dla nich dobro, rozpoczął więc od bardziej ogólnego cytatu z Pslamu 103:


Lobe den Herrn, meine Seele,
und vergiss nicht, was er dir Gutes getan hat!


BÅ‚ogosÅ‚aw, duszo moja, Pana, 
i nie zapominaj o wszystkich Jego dobrodziejstwach! 

W tekście użyte są ponadto słowa z opublikowanej w zbiorze Gott-geheiligtes Singen und Spielen des Friedensteinischen Zions (Gotha, 1720) kantaty Johanna Oswalda Knauera oraz - w chorale finałowym - szósty werset hymnu Was Gott tut, das ist wohlgetan Samuela Rodigasta z 1675 roku.

Kantata została rozpisana na cztery głosy solowe (sopran, alt, tenor, bas), czterogłosowy chór oraz zespół instrumentalny (trzy trąbki, kotły, trzy oboje, obój d'amore, fagot, dwoje skrzypiec, altówka i basso continuo). Kompozycja składa się z sześciu części - dwóch chórów, dwóch recytatywów i dwóch arii.

Zapraszam do posÅ‚uchania uroczystego chóru otwierajÄ…cego kantatÄ™ w wykonaniu Monteverdi Choir i English Baroque Soloists pod dyrekcjÄ… Johna Eliota Gardinera. 

Sir John Eliot Gardiner napisał o nim tak:

'Chór otwierający Lobe den Herrn, meine Seele, BWV 69a, odświeżony potem na wybory Rady Miejskiej, został skomponowany swobodnie i z dużym rozmachem. Bach jest radosny, korzysta z możliwych do uzyskania barwnych kontrastów pomiędzy trzema grupami instrumentów (instrumenty dęte blaszane, drewniane i smyczki) oraz wewnętrznymi składnikami tych grup.

Znakiem rozpoznawczym tej fantazji jest sposób, w jaki dwa brzmiÄ…ce niewinnie takty wznoszÄ…cych siÄ™, podobnych trylom figur, prowadzÄ… do uroczystego, przezabawnego motywu w taktach na 3/4 dwoma powtarzajÄ…cymi siÄ™ nutami na dwa - euforycznie, pastoralnie, w caÅ‚kowitej opozycji do tekstu Psalmu 103: "BÅ‚ogosÅ‚aw duszo moja, Pana".

Taki typ chóru uÅ›wiadamia jak cienka jest linia (jeÅ›li w ogóle istnieje) oddzielajÄ…ca Å›wiÄ…tecznÄ… muzykÄ™ sakralnÄ… Bacha od jego utworów skomponowanych na uroczystoÅ›ci Å›wieckie, jak ody urodzinowe, a nawet quodlibety Å›piewane przez jego rodzinÄ™ na dorocznych zjazdach. 

Główne fugato rozpoczyna się z powracającym w innej wersji motywem początkowym, który teraz wyrównuje się w lirycznym zakończeniu. Druga fraza jest jeszcze bardziej liryczna, w długich nutach z zawieszeniami, które podpowiadają: "Vergiss nicht" ("Nie zapominaj").

Ale jak można było przewidzieć, najlepsze dopiero nadchodzi: Bach łączy dwie fugi, a muzyka nagle wskakuje na najwyższe obroty (...). Tylko Bach tak potrafi: naciska w jednym czasie na wszystkie włączniki emocji i z czystą przyjemnością oraz rytmicznym rozmachem podnosi każdego na duchu.'