Jeśli jest okazja, staram sie podejmować temat kobiet, które tworzyły w epoce baroku. Pisałem już o tym przy okazji koncertu Kerstin Behnke w Filharmonii Pomorskiej, czy postach poświęconych Barbarze Strozzi i Isabelli Calegari. Z wielką przyjemnością przeczytałem więc program tegorocznego festiwalu Forum Musicum organizowanego w dniach 16-26 sierpnia 2017 roku przez Narodowe Forum Muzyki pod hasłem "Al femminile – na kobiecy sposób". Na Festiwalu nie zabraknie baroku, a na jednym z koncertów znalazły się także utwory moich bohaterek.

"Podczas tegorocznego Festiwalu Forum Musicum spróbujemy poznać dzieło i życie kobiet kompozytorek żyjących w czasach, w których pozycja społeczna kobiety nie predestynowała jej do zawodów artystycznych. Muzyka w dawnych wiekach była zdecydowanie domeną mężczyzn. Pomijając bardzo rzadkie postacie kobiet tak wysoko postawionych jak Hildegarda z Bingen, w zasadzie jedynie stan zakonny umożliwiał kobietom uprawianie sztuki muzycznej w szerszym nieco zakresie niż tylko dla rozrywki. Dopiero w pod koniec XVI wieku spotykamy się z kobietami uprawiającymi zawodowo sztukę śpiewu, jednak niezwykle rzadko były wśród nich kompozytorki. Jeszcze w wiekach  XVII i XVIII kobieta mogła być kompozytorką jedynie dzięki szczególnym okolicznościom, wszak w owym czasie być kompozytorem nie wystarczało po prostu pisać muzykę. Trzeba było mieć określoną pozycję na dworze lub w kościele i przede wszystkim publikować. W świecie zdominowanym całkowicie przez mężczyzn niektórym kobietom się to udało." (http://www.nfm.wroclaw.pl/)

Dla miłośników muzyki dawnej obiecująco zapowiadają się wszystkie festiwalowe propozycje:

18 sierpnia 2017 roku w kolegiacie Świętego Krzyża i św. Bartłomieja we Wrocławiu usłyszymy w wykonaniu zespołu Ensemble Peregrina z Bazylei muzykę z żeńskich klasztorów napisaną na cześć świętych kobiet od XII do XV wieku.

19 sierpnia 2017 roku w Oratorium Marianum zespół Filatura di Musica zagra sonaty fletowe i klawesynowe Anny Bon, włoskiej przedstawicielki muzycznego rokoka.

24 sierpnia 2017 w ewangelicko-augsburskim kościele Opatrzności Bożej będzie okazja do posłuchania Iwony Leśniowskiej-Lubowicz, Lilianny Stawarz, Karoliny Zych, Henryka Kasperczaka, Grzegorza Lalka i Tomasza Pokrzywińskiego w sonatach skrzypcowych oraz kantatch Élisabeth Jacquet de la Guerre, o której Le Parnasse Français napisał w 1732 roku, że "ma cudowną zdolność do wyciagania swoich preludiów i fantazji jak z rękawa.  Czasami improwizuje jeden utwór przez godzinę, drugi przez pół godziny z tak wielkim bogactwem melodii i harmonii i z takim smakiem, że zdaje się czarować słuchaczy".

25 sierpnia 2017 w Sali Wielkiej wrocławskiego Ratusza polski zespół Ars Cantus zaprezentuje czterogłosowe madrygały, które w XVI wieku napisała Maddalena Casulana - kompozytorka, śpiewaczka i lutnistką, która jako pierwsza kobieta w historii wydała swoje madrygały drukiem.

Na zakończenie Festiwalu, 26 sierpnia 2017, w cudownej scenerii Oratorium Marianum będą się działy prawdziwe cuda! Zespół Contrasto Armonico wykona utwory barokowych komopozytorek z Włoch, w tym Frencesci Caccini, Claudii Rusca, Antonii Padoani Bembo i wspomnianych już Barbary Strozzi i Isabelli Leonardy. "O che nuovo stupor! Co za cuda nowe!"

Zapraszam do zapoznania się ze szczegółowym programem tegorocznej edycji festiwalu Forum Musicum na stronie Forum Musicum 2017. Szczegóły wszystkich koncertów zostały także wpisane do Barokowego Rozkładu Jazdy: barokowyrozkladjazdy.pl: Forum Musicum 2017

O nieco zapomnianej, ale w swoich czasach sławnej Barbarze Strozzi - dla Pań z okazji ich święta. Zamiast goździka.

________________________

Barokowych kompozytorek nie było zbyt wiele. Jedną z najsłynniejszch jest Barbara Strozzi (1619 - 1677) - włoska sopranistka i kompozytorka, adoptowana córka poety i librecisty Giulio Strozziego.

Beth L. Glixon pisze o Barbarze Strozzi, że "publikowała w swoich czasach w Wenecji największą liczbę utworów wokalnych. I to zarówno wśród kobiet, jak i wśród mężczyzn". Panowie kompozytorzy byli tak zazdrośni, że rozpuszczali plotki, że była kurtyzaną...

Strozzi pisała przede wszystkim świeckie utwory wokalne. Na sopran, którym sama śpiewała, ale także na inne głosy. Teksty pisał dla niej ojciec Giulio, ale sama też pisała. Jej teksty są piękne i bardzo liryczne. A czasami żartobliwe, jak w dowcipnej, opartej na grze sylab pieśni "La, sol, fa, mi, re, do":

"Moja Pani, odkąd śpiewa, nie chce już mówić: tak lub nie,

Zamiast tego ciągle szczyci się mówieniem "la sol fa mi re do."

(...)

Wierzyłam, że jej pieśni były stworzone dla "mi sol" (mnie samej),

Ale ona sprzedaje je na aukcji, dla tego, kto wylicytuje najwięcej.

Mówimy między sobą, że każdy śpiewa to, co wie:

Ja, głupia: "mi sol-do" (moja wypłata);

Ona do rogaczy: "Rè mi fa" (uczyń mnie Królem)"

Barbara Strozzi, Opus 2 - Cantate, Ariette E Duetti

Nr 25 "La Mia Donna Perché Canta"

Catherine Bott - sopran